İstanbul Sokaklarında Bir Gözlem: “Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusunun ötesi
İstanbul’da yaşamak, her gün farklı hikâyelerin içine karışmak demek. 29 yaşındayım ve bir sivil toplum kuruluşunda çalışıyorum. Gün içinde kadınların, erkeklerin, LGBTİ+ bireylerin, yaşlıların, gençlerin sağlık, beden ve ilişkilere dair konuşmalarını dinliyorum. Ama son zamanlarda sokakta, otobüste, hatta iş yerinde bile tekrar eden bir konu dikkatimi çekiyor: “Viagra sekste nasıl kullanılır?”
Bu soru ilk duyulduğunda basit bir merak gibi geliyor. Ama içine girince, sadece bir ilacın kullanımından değil; toplumsal cinsiyet rollerinden, erkeklik algısından, ekonomik eşitsizliklerden ve sağlık hakkına erişimden söz ettiğini fark ediyorum.
Bir otobüs yolculuğunda başlayan düşünce
Geçen hafta Beşiktaş’tan Kadıköy’e giderken, yanımda oturan iki orta yaşlı erkek kendi aralarında konuşuyordu. Seslerini kısmıyorlardı. Birinin söylediği cümle hâlâ aklımda:
“Doktor yazdıysa sorun yok, Viagra sekste nasıl kullanılır zaten herkes biliyor.”
Bu cümle beni rahatsız etti ama sadece içerik yüzünden değil, normalleştirme biçimi yüzünden. Sanki bu konu, erkeklerin kendi arasında çözülmüş, basit bir teknik meseleydi. Oysa ben o an şunu düşündüm: Bu kadar “basit” mi gerçekten?
Yan koltukta oturan genç bir kadın ise kulaklık takmıştı ama yüz ifadesinden duyduklarını fark ettiğini anlıyordum. Gözlerini camdan dışarı çevirdi, hiçbir şey söylemedi.
İşte o an fark ettim: bazı sağlık konuları bile kamusal alanda bile eşitsiz şekilde konuşuluyor.
Viagra sekste nasıl kullanılır? sorusunun görünmeyen toplumsal katmanları
Bir sivil toplum çalışanı olarak şunu sık sık görüyorum: ilaçlar sadece biyolojik bir mesele değil, aynı zamanda sosyal bir mesele.
“Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu da bunun en net örneklerinden biri.
Erkeklik algısının baskın olduğu toplumlarda, cinsel performans çoğu zaman bir güç göstergesine dönüşüyor. Bu yüzden Viagra gibi ilaçlar sadece tıbbi bir destek değil, aynı zamanda bir “performans aracı” gibi algılanabiliyor.
Ama bu algının görünmeyen bir bedeli var.
Erkeklik baskısı ve sessiz kaygılar
Ofisimize gelen danışanlardan biri 40’lı yaşlarındaydı. İsmini vermeyeceğim elbette ama anlattıkları aklımdan çıkmıyor. “Kendimi yetersiz hissediyorum” demişti.
Ona göre sorun fiziksel değil, beklentilerdi. “Eşimle aramdaki ilişkiyi kaybetmekten korkuyorum” diyordu.
Bu noktada “Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu teknik bir meraktan çıkıp duygusal bir baskıya dönüşüyor.
Çünkü mesele sadece bir ilaç değil; “yeterli olma zorunluluğu”.
Toplum, özellikle erkeklerden sürekli güçlü, kontrollü ve performans sahibi olmalarını bekliyor. Bu beklenti, yaşla birlikte daha da ağırlaşıyor.
İstanbul’da yaşlanmak ve görünmeyen baskı
Metroda yaşlı bir adamın telefonla konuşmasına tanık olmuştum:
“Doktora gittim, bir şey yazdı ama ne olduğunu tam anlamadım.”
Sesindeki çekingenlik dikkatimi çekmişti. Yanındaki gençler duymasın diye sesini kısmaya çalışıyordu.
O an düşündüm: Sağlık bilgisi bile yaşa göre farklılaşıyor. Gençler daha rahat araştırıyor, konuşuyor. Ama yaşlı erkekler için “Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu bile bir mahcubiyet alanına dönüşebiliyor.
Toplumsal cinsiyet açısından görünmeyen eşitsizlik
Saha çalışmalarımda en çok karşılaştığım şeylerden biri şu: cinsellik konuşulurken erkek merkezli bir dil baskın oluyor.
“Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu bile çoğu zaman erkek deneyimi üzerinden şekilleniyor.
Kadınların bu konudaki deneyimleri ise çoğu zaman görünmez kalıyor.
Bir kadın danışanın sessiz cümlesi
Bir kadın danışanım şöyle demişti:
“Eşim bu konuyu açınca ben ne hissedeceğimi bilemiyorum. Sanki mesele sadece onun performansıymış gibi.”
Bu cümle beni uzun süre düşündürdü.
Çünkü burada sadece bir ilaçtan değil, ilişkideki güç dengesinden söz ediliyordu.
Kadınlar çoğu zaman bu tür konularda pasif konuma itiliyor. Konuşmuyorlar, çünkü konuşmanın “ayıp” ya da “gereksiz” görüleceğinden korkuyorlar.
Bu da toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin en sessiz hâli.
Cinsellik ve iletişim eksikliği
İstanbul’da farklı mahallelerde yaptığımız atölyelerde şunu sık sık görüyorum: çiftler cinsellik hakkında konuşmakta zorlanıyor.
“Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu bile çoğu zaman açıkça değil, ima yoluyla soruluyor.
Bu dolaylılık, sağlıklı iletişimi engelliyor.
İnsanlar internetten, arkadaşlarından ya da yanlış kaynaklardan bilgi edinmeye çalışıyor.
Bu da yanlış anlamaları artırıyor.
Sosyal adalet perspektifinden ilaçlara erişim
Sitemizden Önerilen: İran'da kadınlar nasıl giyinmeli ?
Sosyal adalet dediğimizde çoğu kişi ekonomik eşitsizlikleri düşünür. Ama sağlık hakkı da bunun önemli bir parçası.
Viagra gibi ilaçlara erişim bile eşit değil.
Bazı insanlar için bu ilaçlar kolay ulaşılabilirken, bazıları için ekonomik bir yük.
Bir eczane gözlemi
Kadıköy’de bir eczanede beklerken bir konuşmaya şahit olmuştum. Orta yaşlı bir adam fiyat sordu, sonra sessizleşti.
Eczacı reçete hakkında konuşuyordu ama adamın yüzündeki ifade “kararsızlık” değil, “çekingenlik”ti.
O an düşündüm: mesele sadece “Viagra sekste nasıl kullanılır?” değil, aynı zamanda “buna erişebilir miyim?” sorusuydu.
Ekonomik eşitsizlik, sağlık ürünlerine erişimi doğrudan etkiliyor.
Kamusal alan, mahremiyet ve görünürlük
İstanbul gibi bir şehirde mahremiyet neredeyse yok.
Toplu taşımada, sokakta, kafelerde herkes birbirinin hayatına istemsizce tanık oluyor.
Bu yüzden “Viagra sekste nasıl kullanılır?” gibi konular bile kamusal bir tartışmanın parçası hâline geliyor.
Bir kafede duyulan cümle
Moda’da bir kafede çalışırken iki genç erkek konuşuyordu:
“Abi etkisi ne kadar sürüyor?”
Bu cümle bile etraftaki birkaç kişinin dikkatini çekmişti.
Ama kimse dönüp bakmadı. Çünkü İstanbul’da insanlar artık birbirinin özel alanına müdahale etmemeyi öğrenmiş durumda.
Yine de bu konuşmaların kamusal alanda yapılması, mahremiyet sınırlarının ne kadar değiştiğini gösteriyor.
Görünürlük ve utanma arasındaki çizgi
Bir yandan insanlar daha açık konuşuyor gibi görünüyor, ama diğer yandan hâlâ büyük bir utanma kültürü var.
“Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu bile çoğu zaman yarım sesle soruluyor.
Bu ikilik beni her gün düşündürüyor: Açık mıyız, yoksa sadece alıştık mı?
Sağlık okuryazarlığı ve yanlış bilgi riski
Sivil toplumda en çok karşılaştığımız sorunlardan biri yanlış bilgi.
İnternet, forumlar, kulaktan dolma bilgiler…
Viagra gibi ilaçlar hakkında da çok fazla yanlış inanış dolaşıyor.
Bir gençlik atölyesinden not
Gençlerle yaptığımız bir atölyede “Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu açıldığında sınıf ikiye bölündü.
Bir grup bunun “kolay bir çözüm” olduğunu düşünüyordu. Diğer grup ise risklerinden bahsediyordu.
Ama ortak bir şey vardı: kimse tam olarak doğru bilgiye sahip değildi.
Bu da sağlık okuryazarlığının ne kadar eksik olduğunu gösteriyor.
Son düşünceler: Bir sorunun arkasındaki toplum
Gün sonunda şunu fark ediyorum: “Viagra sekste nasıl kullanılır?” sorusu sadece bir ilaç sorusu değil.
Bu soru;
Erkeklik baskısını
Toplumsal cinsiyet rollerini
Ekonomik eşitsizliği
Sağlık bilgisine erişim farkını
Mahremiyet ve kamusal alan gerilimini
aynı anda içinde taşıyor.
İstanbul’un sokaklarında yürürken, metrobüste insanları izlerken ya da ofiste bir rapor hazırlarken bu sorunun aslında ne kadar katmanlı olduğunu daha net görüyorum.
Ve belki de en önemlisi şu: İnsanlar bu soruyu sorarken aslında başka bir şey soruyorlar.
“Ben yeterli miyim?”
“Benim bedenim kabul ediliyor mu?”
“Benim deneyimim normal mi?”
Bu soruların cevabı ise ne bir ilaçta ne de tek bir kullanım bilgisinde saklı.
Toplumun kendisinde saklı.
Bu içeriğimizin sonuna geldik. Framar olarak “Viagra sekste nasıl kullanılır” hakkındaki sorularınızı yorumlarda paylaşabilirsiniz.