Kategori: Makaleler

Hızlı cevap: Psikolojik kaşıntı tek bir bölgeye bağlı kalmaz; en sık kafa derisi, yüz, boyun–omuz hattı, üst sırt, göğüs, iç kol ve bacaklar ile anogenital bölgede yoğunlaşır—ama bağlam, duygu ve alışkanlıklar “haritayı” kişiden kişiye değiştirir. Psikolojik Kaşıntı Nerelerde Olur? “Her Yerde” Demek Kolay, Peki Kanıt Nerede? Kaşıntıyı “psikolojik” diye etiketlemek çoğu zaman hızlı bir kaçış yolu. Cesurca söyleyeyim: Bu etiket, çoğu kişide coğrafyayı (vücutta nerede çıktığını) ve politikayı (sağlık sisteminde kime devredildiğini) aynı anda belirliyor. Kaşıntı haritası sadece sinir uçlarının yoğunluğuyla çizilmiyor; kültür, işyeri stresi, giyim tercihleri, uyku ve hatta utanç duygusu bile o haritayı yeniden boyuyor. “Psikolojik kaşıntı nerelerde…

3 Er Sayma Nasıl Olur? Ekonomi Perspektifinden Bir Bakış Ekonomi, kaynakların sınırlılığı ve insanların bu kaynakları nasıl en verimli şekilde kullanacaklarına dair seçimler yapmasıyla ilgilidir. Her gün, bireyler ve toplumlar, sınırlı kaynaklarla karşı karşıya kaldığında, çeşitli tercihlerde bulunur. Bu seçimlerin her biri, hem kısa vadeli hem de uzun vadeli sonuçlar doğurur. Ekonomist olarak, bu tür kararların ve seçimlerin, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde nasıl etkiler yarattığını sürekli olarak gözlemliyoruz. Peki, “3 er sayma nasıl olur?” sorusunu ekonomi perspektifinden ele alacak olursak, bu basit bir hesaplama veya sayma biçimi olmaktan çok, daha derin ekonomik prensiplere dayanır. “3 er sayma”, bazen…

Nabız 55 Normal mi? “Sağlıklı” Diye Geçiştirilen Sayıların Tehlikeli Konforu Şunu samimiyetle söyleyeyim: “Nabız 55 gayet normal” deyip geçmek, sağlığı konuşmayı kolaylaştırıyor ama gerçeği saklıyor. Evet, bazı kişilerde 55 BPM harika bir kardiyovasküler formun işareti olabilir. Ama herkesin kalbi “sporcu kalbi” değil. Üstelik normal dediğimiz aralıklar bile tartışmalı; klinik bağlam, belirtiler, ilaçlar ve yaşam tarzı olmadan tek bir sayı, sizi ya gereksizce rahatlatır ya da gereksizce korkutur. Peki 55 BPM, senin için ne anlama geliyor? Kısa özet: Yetişkinlerde dinlenik nabız genellikle 60–100 BPM kabul edilir; 60’ın altı “bradikardi” tanımına girer ama bu her zaman hastalık demek değildir. Sporcularda 40–50 BPM…

Kırıtmak Ne Demek TDK? Bir Davranışın Ardındaki Duygusal Hikâye Bazı kelimeler vardır ki, onları duyduğumuzda yalnızca anlamlarını değil, taşıdıkları hissi de anlarız. “Kırıtmak” da tam olarak böyle bir kelimedir. Kimi zaman küçümseyici, kimi zaman sevimli, kimi zamansa karmaşık duygularla yüklü… Bugün sana bir hikâye anlatacağım; içinde kırıtmanın ne olduğunu yalnızca sözlükteki anlamıyla değil, insan ruhunun en derin yerlerinden gelen anlamıyla hissedeceksin. Bir Yaz Akşamı: Mert ve Zeynep’in Hikâyesi Mert, hayatı planlarla yaşayan bir adamdı. Hedeflerini adım adım belirler, duyguların değil stratejilerin peşinden giderdi. Ona göre her şeyin bir çözümü, her sorunun bir mantığı vardı. Zeynep ise dünyaya bambaşka bir pencereden…

Kenger Sakızı Ne Kadar Süre Çiğnenir? Geleceğe Dair Bir Şifa ve Sürdürülebilirlik Yolculuğu Bazen küçük bir hareket, büyük bir geleceğin habercisidir. Ağzımıza attığımız minik bir kenger sakızı parçası gibi… İlk anda serttir, sabır ister, zamanla yumuşar ve sonunda ağızda kendine özgü bir ritim yakalar. Bugün “Kenger sakızı ne kadar süre çiğnenir?” sorusuna yanıt ararken, aslında sadece bir sakızın süresini değil; doğayla kurduğumuz ilişkiyi, sağlığın geleceğini ve insanlığın sürdürülebilirlik yolculuğunu konuşacağız. Hazırsanız, gelin bu merakı birlikte büyütelim. Kenger Sakızı Nedir ve Neden Önemlidir? Kenger sakızı, Anadolu coğrafyasına özgü “kenger” bitkisinin özsuyundan elde edilen doğal ve geleneksel bir çiğneme ürünüdür. Yüzyıllardır hem…

Kayın Ne Anlama Gelir? Aile içindeki ilişkiler, sadece bireyleri değil, toplumları da şekillendirir. Her ailedeki bağlar, bazen tanımlar ve isimlerle kendini gösterir. “Kayın” kelimesi de bu bağların önemli bir parçasıdır. Peki, kayın ne anlama gelir? Bu yazıda, kelimenin tarihsel kökenlerinden bugüne nasıl şekillendiğine, kültürel ve toplumsal anlamına kadar bir yolculuğa çıkacağız. Biraz hikâye, biraz tarih ve bolca merakla dolu bir keşfe çıkmaya ne dersiniz? Kayın Nedir? Kayın, Türkçe’de genellikle “kayınbaba” (erkek tarafının babası) ve “kayınvalide” (erkek tarafının annesi) gibi aile bireylerinin tanımlanmasında kullanılır. Ancak kayın kelimesinin anlamı sadece bu aile ilişkilerinden ibaret değildir. Aslında kökeni çok daha derinlere, farklı diller…

Kayaçları Oluşturan Yapılar: Doğanın Derinliğinde Toplumsal Dinamikler Bir kaya, dışarıdan bakıldığında basit bir taş gibi görünse de, aslında derin bir geçmişi ve karmaşık bir yapısı vardır. Birçok kişinin sadece inşaat malzemesi olarak tanıdığı bu kayalar, doğanın, zamanın ve çevresel faktörlerin birleşiminden doğan yapılardır. Ancak kayaçların oluşumunda, tıpkı insanlık tarihindeki sosyal yapıların ve dinamiklerin etkili olduğu gibi, doğadaki her bir katman da kendi içsel yapısını oluştururken birçok faktörün bir araya gelmesini gerektirir. Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konuları kayaçların yapısal oluşumu ile ilişkilendirmek belki de alışılmadık bir bakış açısı olabilir. Ama tıpkı kayaçların bir araya gelişinde birçok dinamiğin rol…

Bazen geçmişin izleri, modern dünyada bile bize ilham verir. Bir enstrümanın, bir sesi, bir melodiyi nasıl doğurduğunu anlamak, yalnızca müzikle değil, insan ruhunun derinlikleriyle de ilgilidir. Bugün, sesin büyüsünü, melodiye dönüşümünü ve tarihî bir enstrümanın doğuşunu anlatmak istiyorum. Kaval… Kim icat etti? Bu soruya, yalnızca bir enstrümanın hikâyesi olarak bakmamalıyız. Çünkü kavalın arkasında bir hayal, bir tutku ve bir zamanın izleri yatıyor. Bir Gün, Bir Melodi Doğdu Erkek ve Kadın: Farklı Yollar, Aynı Anlam Bir köyde, uzak bir vadinin eteklerinde, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte, Kaya sabah yürüyüşüne çıktı. Gün doğarken, her şeyin çok daha net ve keskin olduğu o anları…

Karın Zarı Kanseri Nasıl Olur? — Peritonun Sessiz Odasında Bir Hikâye Bu akşam size bir hikâye anlatmak istiyorum. Hastane koridorunun loş ışığında, birbirine zıt ama birbirini tamamlayan iki insanla tanıştım: Hastanın elini bırakmayan, yüzünü göz hizasına indirip “Buradayım,” diyen empatik asistan hekim Ela; ve önündeki verileri bir satranç tahtası gibi okuyup “Bir sonraki hamlemiz şu olmalı,” diye düşünen çözüm odaklı cerrahi asistan Mert. Onların karşısında, karın boşluğunu saten gibi saran ama çoğu zaman adını bile anmadığımız bir doku vardı: karın zarı. Ve o gece, bir soru yankılanıyordu: “Karın zarı kanseri nasıl olur?” Karın Zarı Kanseri Nasıl Olur? (Kısa Cevap ve…